عاقبت جبهه اصلاحات پس از سالها انفعال و کم کاری دوباره به صحنه بازگشت تا این بار نقش میانجی و واسطه بین مردم و نظام را ایفا نماید.
هر چند که جبهه اصلاحات ایران پس از سال 96 بخش بزرگی از سرمایه های اجتماعی خود را بابت جانبداری از دولت حسن روحانی و همچنین انفعال و بی عمل در تحقق آرمان های اصلاحات از دست داده و موجبات ناامیدی هواداران خود شده است ولی ظاهراً پس از حوادث دو ماهه اخیر این جبهه اندکی به خود آمده و قصد دارد حضوری فعال تر در عرصه سیاسی ایران داشته باشد.
هجدهم مهرماه بود كه رییس دستگاه قضا از ضرورت گفتوگو با طیفها و اقشار مختلف صحبت كرد. اژهای همچنین اعلام كرد آماده شنیدن نظرات و انتقادات طیفها و اقشار مختلف است. اظهارنظری كه بازتابهای فراوانی در میان فعالان سیاسی و احزاب پیدا كرد و از آن استقبال فراوانی شد.
در همان مقطع نیز اعلام شد كه به زودی نشستهایی با طیفهای مختلف سیاسی میان مسئولان ارشد حاكمیتی و احزاب سیاسی برگزار خواهد شد تا در آن راهكارهای عملیاتی برای برونرفت از مشكلات ارایه شود.
بر این اساس، ابتدا روز دوشنبه 30 آبانماه خبرگزاری برنا خبری را درباره نشست هیاترییسه جبهه اصلاحات ایران با حضور چهرههایی چون، بهزاد نبوی، جواد امام، محمود صادقی و حسین مرعشی با رییس قوه قضاییه و علی شمخانی منتشر كرد.سپس چهارشنبه 2آذرماه برخی رسانهها به نقل از علی شكوریراد جزییات بیشتری را در خصوص محتوای این دیدار منتشر كردند.
هرچند جزییات دقیقی درباره این دیدار در برنا و اقتصاد نیوز منتشر نشد، اما برخی اخبار حاشیهای حكایت از آن داشت كه ناآرامیهای اخیر در كشور باعث شده تا سیاستگذاران كلان كشور به فكر استفاده از دیدگاههای سیاسی بیفتند.نتیجه این رویكرد تازه مسئولان تصمیمساز، دعوت از برخی چهرههای سیاسی اصلاحطلب بود.
علی شكوریراد، سخنگوی جبهه اصلاحات درباره دیدار هیاترییسه جبهه اصلاحات با رییس قوه قضاییه و دبیر شورای عالی امنیت ملی به اقتصادنیوز گفت: «در این دیدارها تحلیلی از آنچه این روزها در ایران جریان دارد ارایه شد. همچنین توضیحاتی درباره خواستها و مطالبات بحق معترضان داده و بر پرهیز از برخوردهای خشن با معترضین و به خصوص بهكارگیری نیروهای لباس شخصی تاكید شد.»
سخنگوی جبهه اصلاحات تاكید كرد كه به رسمیت شناختن حق اعتراض مردم و اجتناب از اغتشاش نامیدن همه اعتراضات و نیز ایجاد فرصت امن برای طرح اعتراضات مردم به خصوص در دانشگاهها از نكات دیگری بود كه به آن پرداخته شد.
شكوریراد همچنین درباره تاثیرگذاری این دیدار گفت: «اعضای جبهه اصلاحات نظرات خود را با مسئولانی كه ملاقات كردند در میان گذاشتند و به خصوص در زمینه برخورد با معترضان و بازداشتشدگان، هشدارهای لازم را داده و متذكر شدند كه برخورد با معترضان میبایست برخورد قانونی و دموكراتیك باشد و از هر نوع برخورد خشن اجتناب شود.» وی همچنین درباره ابعاد انتخاباتی این دیدار، خاطرنشان كرد: «اصلا درباره انتخابات صحبت نشد و اساسا هنوز هیچ رویكردی نسبت به انتخابات در جبهه اصلاحات وجود ندارد.»
در همین خصوص فاطمه راكعی نایبرییس جبهه اصلاحات در جریان گفتوگو با «اعتماد» جزییات دقیقتری درباره راهبردهای پیشنهادی اصلاحطلبان برای عبور از چالش پیش رو ارایه كرده و میگوید: «بهطور كلی اصلاحات به دنبال تحقق مردمسالاری و دموكراسی در كشور است و مبتنی بر این ضرورت مسائل را پیگیری میكند. معتقدم كه سیستم هم باید با نگاه مردمسالارانه با مردم مواجه شود و مطالبات آنها را محقق كند. هر فرد ایرانی باید آزادانه دیدگاههای خود را مطرح كند. اینكه آیا عموم جامعه به این دیدگاهها توجه میكنند یا نه بحث دیگری است.»
او ادامه میدهد: «با شناختی كه از شخصیت، منش و روش آقای خاتمی و نگاهشان به مسائل دارم، معتقدم هر حركتی باید مسالمتجویانه باشد تا خونی از دماغ یك ایرانی ریخته نشود. آقای خاتمی فارغ از اینكه در چه پستی حضور دارند، همواره ایران را برای همه ایرانیان خواستهاند. اصلاحطلبان نیز مبتنی بر این رویكرد فكری، راهبردهای خود را برای عبور از بحران ارایه میكنند.»
او تاكید میكند: «اگر هیاترییسه جبهه اصلاحات دیداری با آقایان اژهای و شمخانی داشتهاند، تلاش كردهاند تا این رویكرد همگرایانه را به گوش مسئولان تصمیمساز كشور برسانند. بیانیه آقای خاتمی و پس از آن بیانیه جبهه اصلاحات در راستای این رویكرد كلی ارایه شدهاند كه كشور به سمت دموكراسی، افزایش مشاركتهای عمومی، مدارا، شایستهسالاری، تعامل و تنشزدایی گام بردارد.»
راكعی در پاسخ به این پرسش كه آیا نشانهای از توجه مسئولان حاكمیتی به این مطالبات مشاهده شده است، میگوید: «بر اساس گزارشی كه به جبهه اصلاحات ارایه شده در این نشست به عدم رفتارهای تند و خشن از سوی حاكمیت تاكید شده است. ضمن اینكه عنوان شده باید مطالبات مردم شنیده شود. پس از مرگ دردناك مهسا امینی، زنان، دختران و جوانان ایرانی، نسبت به این رخداد هم ذاتپنداری كرده و خواستار پاسخگویی مسئولان به این حركتهای خشن شدند. جبهه اصلاحات معتقد است از آغاز اگر یك عذرخواهی ساده صورت میگرفت، بسیاری از مشكلات بعدی رخ نمیدادند. اما سیستم تن به عذرخواهی، دلجویی از مردم و مجازات مقصران خودداری كرد و كار به جایی رسید كه بیش از 70 روز هنوز تجمعات اعتراضی ادامه دارد.»
نایبرییس جبهه اصلاحات با اشاره به اینكه بخش انبوهی از خانوادهها هنوز به اصلاحات اعتقاد دارند، ادامه میدهد: «چكیده صحبتهای ما این است كه همه باید به حاكمیت قانون تن دهند. دانشگاهها و دانشجویان باید آزادی بیان و پس از بیان داشته باشند. محصوران آزادشده و زمینه اعمال اصلاحات لازم در قانون اساسی فراهم شود. به نظر میرسد میزبانان این نشست نیز خواستار ارایه پیشنهادات مصداقی از سوی اصلاحطلبان شدهاند. اصلاحطلبان نیز در بیانیه خود تاكید كردهاند كه پیشنهادات اصلاحی خود را در آینده ارایه میكنند. بنابراین در ادامه پیشنهادات به صورت مصداقی ارایه میشوند.»
راكعی با اشاره به اینكه این رویكردهای مشاركت جویانه به این معنا نیست كه اصلاحطلبان از مطالبات مردم كوتاه آمده باشند، میگوید: «ذات و بنیان جنبش اصلاحطلبی با همراهی مردم گره خورده است. اصلاحات وقتی بحث مدارا را مطرح میكند به این معنا است كه همه طیفها و گروهها باید امكان و اجازه اظهارنظر را داشته باشند. اقوام، گروهها، ادیان، قومیتهای مختلف در كشورمان باید در لوای قانون امكان زندگی آزاد را داشته باشند. كشور باید به سمت توسعه حركت كند و الگوی توسعه ایرانی باید با حضور همه طیفها و گروهها تدوین شود. در این مدل اجرایی، تنها خط قرمز موجود تندروی و خشونت است. همه در برابر قانون یكی هستند و هیچ فرد و جریانی فراتر از قانون وجود ندارد. امروز شاید برای آشتی دیر شده باشد، اما برای عبور از بحران و خونریزیهای بیشتری هنوز فرصت وجود دارد.»
براساس اظهارات علی شكوریراد سخنگوی جبهه و سپس فاطمه راكعی نایبرییس دوم جبهه اصلاحات، احتمالا فاز بعدی این دیدار، ارایه راهكارهای مصداقی برای عبور از بحران خواهد بود؛ راهكارهایی كه باید دید آیا از سوی مسئولان قوا مورد توجه قرار میگیرد یا اینكه پس از فروكش كردن بحران، دوباره «در» برای مسئولان بر همان «پاشنه» سابق میچرخد؟
