هر چند در فرهنگ ما ایرانیان شب چله یا آخرین شب آذرماه بلندترین شب است و معمولاً دی ماه نیز به علت کوتاهی روزها و طولانی بودن شب ها سردترین شب سال است ولی سرماهای شدید و سخت گاه و بی گاه اسفند ماه نیز تحت عناوینی چون «سرما پیرزن» و «سرما گل سرخ» و… نیز به استخوان سوزی معروف بوده اند.
امسال نیز دقیقاً مشابه سال گذشته سرمای هوا به نیمه دوم زمستان موکول شده و سخت ترین سرمای سال را ما در اولین روزهای واپسین ماه سال شاهد هستیم.علت این سرمای سخت نیز فقط و فقط این است که این بار کشور ما به جای میزبانی از یکی از موج های منشعب شده از ورتکس قطبی (توده هوای کم فشار بومی قطب شمال) میزبان خود ورتکس قطبی است و به عبارت دیگر در حال حاضر دمای هوا در برخی از نقاط قطب شمال (نظیر شمال اروپا) سردتر است و در حالیکه دمای هوا در اسلو پایتخت نروژ که فقط چند صد کیلومتر با مدار قطبی فاصله دارد بالای صفر است دما در تهران زیر صفر است و دمای آبسرد هم اکنون با دمای مناطق شمالی سوئد و در کرانه های اقیانوس منجمد شمالی برابر است!
این در حالی است که روز سه شنبه و با ریزش و گسترش کامل سرمای قطبی روی کشور شاهد هوایی بسیار سرد و یخبندان گسترده در کشور خواهیم بود که این شدیدترین یخبندان از ابتدای سال بوده و در سردسیرات کشور پایین ترین دماهای سال به ثبت خواهد رسید و بخش گسترده ای از شمال غرب ، غرب ، دامنههای زاگرس و البرز شاهد دماهای کمتر از ۱۵- درجه سانتیگراد از این موج خواهند بود و حتی این احتمال وجود دارد که دمای هوای کمینه آبسرد دماوند در بامداد سه شنبه به ۱۸ تا ۱۹ درجه زیر صفر هم برسد و دما در روستاهای جابان و سربندان به کمتر از ۲۰ درجه زیر صفر کاهش یابد.
نکته قابل توجه دیگر اینکه این سرمای ناهنجار حداقل تا ۷ روز پیش رو بر روی منطقه ما مستقر است و هر چند دمای هوا با شیبی ملائم افزایش خواهد یافت ولی فعلاً خبری از باد گرم بهاری حداقل در منطقه ما نخواهد بود.
