تا همین سال گذشته شهرستان دماوند جزء مناطق خوش آب و هوای استان تهران بود و به استثناء دو سه روز در اواخر پاییز ما هیچ روز آلوده ای را در دماوند نداشتیم و این آلودگی نیز بصورت نقطه ای و صرفاً در محدوده دو راهی گیلاوند اتفاق می افتاد ولی در سال جاری شهرستان دماوند همانند تهران در آلودگی هوا شده و در برخی روزها هوای دماوند حتی از مرکز تهران نیز آلوده تر می گردد.
ولی علت اصلی این آلودگی غیر طبیعی چیست و چرا امسال هوای شهرستان دماوند همانند تهران آلوده است.
بطور کلی آلودگی در سطح شهرستان دماوند پنج منشاء اصلی و عمده دارد که عبارتند از؛ معادن شن و ماسه واقع در اطراف مراکز جمعیتی،تردد خودروهای فرسوده و بویژه کامیون ها در سطح شهرها و جاده های شهرستان، پسماند سوزی در اواسط فصل پاییز، آلودگی انتقالی از تهران و پردیس و در نهایت وجود سایت دفن زباله گندک به عنوان بزرگترین منشاء تولید گاز متان در منطقه که در حاشیه غربی شهر دماوند قرار دارد.
البته این منابع آلاینده در سالهای قبل هم وجود داشتند ولی چرا امسال شدت آلودگی بیش از سال گذشته است؟
ما در پاییز سالهای گذشته با عبور متوالی امواج ناپایدار از فراز فلات ایران مواجه بودیم و همین جابجایی متوالی توده های هوا سبب تخلیه آلاینده ها از آسمان دماوند می شد ولی امسال ما با سکون غیر طبیعی هوا و پدیده وارونگی در سطح بسیار وسیع مواجه هستیم و همین سکون طولانی مدت هوا باعث شده که آلاینده ها از آسمان دماوند تخلیه نشوند ضمن اینکه به علت شدت بالای آلودگی هوای تهران که احتمالاً ناشی سوخت غیر استاندارد خودروها می باشد آلودگی انتقالی از تهران چندین برابر سالهای قبل است و همین موضوع سبب شده که آسمان دماوند در سال جاری برخلاف سالهای گذشته عموماً غبارآلود و خاکستری باشد.
اما راه حل چیست؟
ما با آلودگی انتقالی از تهران هیچ کاری نمی توانیم بکنیم و به ناچار باید این عامل آلودگی را به عنوان پای ثابت و دائم علل آلودگی شهرستان دماوند فرض کنیم و در رابطه با معادن نیز چون فقط باعث افزایش غلظت ذرات معلق در هوا می شوند می توان آن را به نوعی نادیده گرفت و سایت گندک نیز هر چند باعث افزایش آلاینده متان در هوا می گردد ولی حداقل در حال حاضر این متان به درجه خطرناک خود نرسیده و کل شهرستان را تحت تاثیر خود قرار نداده است (هر چند که در آینده نزدیک این احتمال وجود دارد که ابر متان این سایت همانند ابر متان سایت آرادکوه تهران دردسر ساز گردد ) ولی عوامل دیگر نظیر پسماند سوزی در اواسط فصل پاییز و تردد خودروهای فرسوده و بویژه کامیون ها در سطح شهرها و جاده های شهرستان قابل کنترل هستند.
بطور تقریب می توان گفت که حدود ۴۰ درصد آلودگی هوای شهرستان دماوند ناشی از دو عامل پسماند سوزی و تردد خودروهای آلاینده است کمااینکه در ساعات ترافیک عصرگاهی هوای محدوده پل شلمبه تا دوراهی گیلاوند واقعاً آلوده و غیرقابل تنفس می گردد لذا کافی است اداره محیط زیست و پلیس راهور به عنوان متولیان تخصصی در این حوزه، به ترتیب نسبت به جلوگیری جدی از پسماند سوزی و تردد خودروهای آلاینده اقدام نمایند تا هوای دماوند مانند گذشته پاک یا به عبارت بهتر کمتر آلوده گردد.
ضمن اینکه نظارت بر پسماند سوزی و دفع صحیح زباله در سایت گندک و تعطیلی موردی معادن شن و ماسه می تواند جلوی تشدید آلودگی هوا را گرفته و بدین ترتیب آلودگی هوای دماوند صرفاً محدود به آلودگی انتقالی از تهران گردد که این مورد نیز گذرا و موقتی بوده و به محض شروع وزش باد در ارتفاع بالاتر از ۲۰۰۰ متر از سطح دریا این آلودگی نیز در سطح شهرستان کاهش پیدا می کند و شهرستان ما نیز بار دیگر به جمع شهرهای پاک ایران باز می گردد.
